เจ้าพ่อพญาแล

ประวัติพระยาภักดีชุมพล (เจ้าพ่อพญาแล) เทพเจ้าของชาวชัยภูมิ
    
       จังหวัดชัยภูมินับเป็นดินแดนโบราณคดีที่มีชุมชนหนาแน่นอยู่อาศัยมาตั้งแต่
ครั้งก่อนประวัติศาสตร์ จากร่องรอยของการค้นพบเครื่องมือเครื่องใช้ที่ทำด้วยหิน ภาพวาดเขียนสีตามผนังถ้ำ โครงกระดูกมนุษย์โบราณ ฯลฯ จึงเป็นข้อยืนยันได้ว่าดินแดนถิ่นนี้ได้มีพัฒนาการทางด้านสังคมของมนุษย์ยุคก่อนประวัติศาสตร์มากว่า 2000-5000 ปี มาแล้ว

        ชุมชนโบราณที่รับวัฒนธรรมขอมสมัยเมืองพระนคร (พุทธศตวรรษที่ 16-18) บริเวณพื้นที่ลุ่มแม่น้ำชีตอนบนของเขตจังหวัดชัยภูมิ ได้มีการค้นพบโบราณวัตถุและโบราณสถานที่เกี่ยวข้องกับวัฒนธรรมขอมสมัยเมืองพระนครอีกมากมาย เช่น ศิวลึงค์พระดิษฐานอยู่บนแท่นหินทราย ที่บริเวณภูโค้ง ต.นาเสียว อ.เมือง บาราย (สระน้ำ) บริเวณปรางค์กู่ อ.เมือง และ บึงอำพัน สระน้ำขนาดใหญ่ใกล้เมืองโบราณเขตอำเภอบำเหน็จณรงค์ และได้มีการค้นพบ อโรคยาศาล ซึ่งเป็นสถานที่สำหรับใช้ในการรักษาโรคในสใยของ พระเจ้าชัยวรมันที่ 7 ซึ่งพระองค์โปรดให้สร้างขึ้นทั่วพระราชอาณาจักรถึง 102 แห่ง โดยในเขตพื้นที่จังหวัดชัยภูมิได้มีการค้นพบอโรคยาศาลถึง 3 แห่ง คือ อโรคยาศาลบ้านหนองแหน ปรางค์กู่บ้านหนองบัว และ อโรคยาศาลบ้านกุดไผ่ ซึ่งแต่ละแห่งมีระยะห่างเท่ากันคือ 15 กิโลเมตร

      พระเจ้าชัยวรมันที่ 7 กษัตริย์ผู้ยิ่งใหญ่แห่งนครธม ซึ่งมีศูนย์กลางอยู่ที่ ปราสาทบายน พระองค์ทรงเป็นกษัตริย์เขมรพระองค์แรกที่เปลี่ยนรูปแบบเทวาลัยให้เป็นวัดหรือโบสถ์ในพุทธศาสนา ทรงใช้ปราสาทหินให้เป็นที่พำนักสงฆ์และเป็นสถานที่เผยแพร่พระพุทธศาสนา ทรงดูแลทุกข์สุขของอาราประชาราษฏร์อย่างมุ่งมั่น โดยทรงสร้างอโรคยาศาลทั่วพระราชอาณาจักรถึง 102 แห่ง สร้างศาลาที่พักคนเดินทางอีกจำนวน 121 แห่ง ทรงขยายอิทธิพลของวัฒนธรรมขอมเข้าสู่ดินแดนสุวรรณภูมิ โดยมี เมืองพิมาย เป็นศูนย์กลางของการขยายอิทธิพล มีเมือง สวรรคโลก ลพบุรี ราชบุรี และ เพชรบุรี เป็นเมืองหน้าด่าน ซึ่งในการค้นพบศิลปกรรมในรูปแบบของพระพิมพ์ในพื้นที่ต่าง ๆ เหล่านี้ ย่อมเป็นหลักฐานบ่งชี้ให้เห็นว่าดินแดนดังกล่าวในอดีตได้อยู่ในความปกครองของขอม โดยเฉพาะพระพุทธรูปและพระเครื่องที่พบนั้นจะมีศิลปะบายนอันเป็นยุคทองของพุทธศาสนาแห่งอาณาจักรพระนครนั่นเอง

      ในสมัยกรุงศรีอยุธยาเป็นราชธานี เมืองชัยภูมิปรากฏในทำเนียบเมืองแผ่นดินสมเด็จพระนารายณ์มหาราชว่าเป็นเมืองที่ขึ้นกับเมืองนครราชสีมา แตต่อมาผู้คนได้อพยพไปตั้งหลักแหล่งทำมาหากินที่อื่น ปล่อยเมืองชัยภูมิให้เป็นเมืองร้าง เมืองชัยภูมิกลับมาปรากฏชื่ออีกครั้งหนึ่งในสมัยรัชกาลสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัยแห่งกรุงรัตนโกสินทร์

1/2